Πέμπτη, 5 Απριλίου 2012

Ελλάδα: η μοναδική χώρα όπου ο επιχειρηματίας πληρώνει πρόστιμο 23% επειδή εξάγει χωρίς να γνωρίζει αν και πότε θα του επιστραφεί – Όχι άλλη αναβλητικότητα στο θέμα των επιστροφών στους εξαγωγείς


Επιστολή διαμαρτυρίας για τη νέα διαδικασία επιστροφής πιστωτικού υπολοίπου ΦΠΑ στις εξαγωγικές επιχειρήσεις απέστειλε σήμερα στον Υπουργό Οικονομικών κ. Φίλιππο Σαχινίδη ο Πρόεδρος του Συνδέσμου Εξαγωγέων Βορείου Ελλάδος κ. Δημήτρης Λακασάς. Η επιστολή κοινοποιήθηκε στην αρμόδια για τις εξαγωγές Υπουργό Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας κα. Άννα Διαμαντοπούλου. Το κείμενο της επιστολής έχει ως εξής:

«Αξιότιμε Κύριε Υπουργέ,
Εδώ και πολύ καιρό προσπαθούμε με κάθε τρόπο και μέσο να γίνει αντιληπτό από το Υπουργείο Οικονομικών και την Κυβέρνηση συνολικά η απόλυτη αναγκαιότητα αποκατάστασης της ομαλότητας στην επιστροφή πιστωτικού υπολοίπου ΦΠΑ στις εξαγωγικές επιχειρήσεις. Το κατ’ ουσία πάγωμα των επιστροφών – και γενικότερα των υποχρεώσεων του δημοσίου στους εξαγωγείς όπως και των επιστροφών του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης Καυσίμων, των επιχορηγήσεων αναπτυξιακού νόμου και ΕΣΠΑ, κρατικών προμηθειών, κ.λ.π. - συνιστά πλέον θέμα επιβίωσης για τις επιχειρήσεις-μέλη μας που έχουν στερηθεί την όποια περιορισμένη ρευστότητά τους και οδηγούνται με μαθηματική ακρίβεια σε κλείσιμο.
Παρά λοιπόν το ότι το Υπουργείο Οικονομικών είχε δημιουργήσει προσδοκίες στις επιχειρήσεις για αντιμετώπιση αυτού του ζητήματος ώστε να δοθεί ανάσα στη ρευστότητα, εξέδωσε την πολυαναμενόμενη νέα Απόφαση για τη διαδικασία επιστροφής ΦΠΑ προς τις επιχειρήσεις και τους επιτηδευματίες ΠΟΛ 1090/02.04.12 που συντάχθηκε χωρίς καμία διαβούλευση με τους εξαγωγικούς φορείς και αποτελεί εμπαιγμό για τα μέλη μας, διότι:
1. παραπέμπει στις καλένδες τις ήδη διαμορφωμένες εκκρεμείς επιστροφές που έχουν σωρευτεί και θα έχουν σωρευτεί μέχρι την πλήρη εφαρμογή της νέας διαδικασίας. Και αυτό γιατί σύμφωνα με το άρθρο 3 της νέας ΠΟΛ, τα αντίστοιχα ποσά θα εκταμιευτούν με βάση τους δημοσιονομικούς περιορισμούς, με χρονοδιάγραμμα που θα καθοριστεί στα πλαίσια του Μεσοπρόθεσμου Προγράμματος Δημοσιονομικής Στρατηγικής για τα έτη 2012-2016.  Δηλαδή το πότε θα πάρουν τα χρήματά τους οι επιχειρήσεις αυτές θα εξαρτάται πλέον από το εάν και πότε θα επιτυγχάνονται οι στόχοι για τα έσοδα και τις δαπάνες που έχουν τεθεί με τον Προϋπολογισμό του 2012 και με το νέο Μνημόνιο!

2. ως προς τη νέα διαδικασία επισημαίνουμε ότι είναι καταρχήν θετική η πρόβλεψη για ηλεκτρονική υποβολή του αιτήματος επιστροφής ΦΠΑ μέσω του ειδικού συστήματος ΤΑXISnet, η ικανοποίηση των αιτημάτων με βάση τον χρόνο υποβολής της αίτησης επιστροφής καθώς και η ηλεκτρονική διασταύρωση στοιχείων που συμβάλλουν στη διαφάνεια και στην αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής. Η όλη όμως διαδικασία που προβλέπεται στη συνέχεια (επεξεργασία από τη ΓΓΠΣ, αποστολή στις αρμόδιες ΔΟΥ, διενέργεια, για όσες περιπτώσεις απαιτείται, προσωρινού ελέγχου εντός δύο μηνών και τακτικού ελέγχου εντός πέντε μηνών) κάθε άλλο είναι παρά αυτοματοποιημένη και τυποποιημένη και δεν διασφαλίζει την πραγματικά άμεση επιστροφή ΦΠΑ στους εξαγωγείς Η διαδικασία μεταθέτει την εφαρμογή επιστροφής ΦΠΑ για άγνωστο χρονικό διάστημα, όπως ακριβώς συμβαίνει και τώρα, χωρίς να έχει προβλεφθεί καμία ασφαλιστική δικλείδα για την περίπτωση που η επιστροφή ή και ο έλεγχος δε γίνουν εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών που ούτως ή άλλως υπάρχουν και στο ισχύον πλαίσιο επιστροφής. Σημειώνουμε ότι η απόφαση που ισχύει σήμερα για την επιστροφή του φόρου ΠΟΛ. 1016/1.3.2010 του Υπουργείου Οικονομικών, ορίζει σαφέστατα, άρθρο 1 πργφ. 2 (σε συνέχεια της ΠΟΛ 1073/21.07.2004),  ότι ο προσωρινός έλεγχος, όπως ορίζεται, ενεργείται εντός 2 μηνών από την υποβολή της αίτησης, άρθρο 5 πργφ. 3 της ΠΟΛ 1073 και βεβαίως δεν ελέγχεται ούτε εφαρμόζεται στην πράξη. 
Ακόμη και η αύξηση του ορίου για τη διενέργεια ελέγχων από 30.000 σε 100.000€ που προβλέπει η νέα Απόφαση, αν και βρίσκεται στη σωστή κατεύθυνση, δεν εξυπηρετεί μεγάλο μέρος επιχειρήσεων που έχουν μεγαλύτερα ποσά επιστροφών σε μηνιαία βάση, αλλά θα δημιουργήσει και πρακτικά προβλήματα. Και αυτό γιατί καθώς τα ποσά επιστροφών δεν είναι σταθερά αλλά διαφοροποιούνται ανά μήνα, η εκταμίευση των μηνιαίων ποσών μπορεί να είναι ετερόκλιτη δηλ. ένα μεταγενέστερο αίτημα μέχρι 100.000€ να εκταμιεύεται και να εκκρεμεί ένα προγενέστερο άνω των 100.000€ που χρήζει ελέγχου. 

Αυτή η σταθερή εμμονή του Υπουργείου να μη δώσει λύση στο θέμα της επιστροφής, σε μια περίοδο εξαιρετικά κρίσιμη για τις εξαγωγές, τις εξωστρεφείς επιχειρήσεις, την οικονομία και την απασχόληση, είναι πραγματικά απαράδεκτη. Το Υπουργείο γνωρίζει ότι η εμμονή στο παρωχημένο σύστημα των καθολικών ελέγχων, με δεδομένες και τις αδυναμίες και την ανεπάρκεια του ελεγκτικού μηχανισμού, μόνο καθυστερήσεις δημιουργεί και αποτελεί βάση για συναλλαγή δημοσίου και επιχειρήσεων.

Επομένως θα πρέπει η διαδικασία να αυτοματοποιηθεί πλήρως για όλα τα αιτήματα ανεξαρτήτως ποσού, οι επιστροφές να είναι άμεσες μέσω της ΓΓΠΣ χωρίς την εμπλοκή και απασχόληση των ΔΟΥ και να υπάρξουν μόνο δειγματοληπτικοί εκ των υστέρων έλεγχοι με βαρύτατες κυρώσεις που θα λειτουργούν αποτρεπτικά για τους παραβάτες, με βάση ένα σύστημα διασταυρώσεων και ανάλυσης κινδύνου (η διαδικασία ελέγχου δείγματος μετά τη λήξη της διαχειριστικής περιόδου προβλέπεται στη νέα Απόφαση – άρθρο 1 παρ. 6 – αλλά σε συνδυασμό με όλους τους προαναφερόμενους ελέγχους). Αυτή η πρακτική επιβάλλεται πλέον να υιοθετηθεί ευρύτερα και στην χώρα μας ώστε και οι αρμόδιες δημόσιες υπηρεσίες (ΔΟΥ, τελωνεία, κ.λ.π.) να επικεντρωθούν μόνο σε στοχευμένους ελέγχους για την πάταξη της φοροδιαφυγής, της δασμοδιαφυγής και του λαθρεμπορίου, η επιχειρηματικότητα να λειτουργεί χωρίς γραφειοκρατικές αγκυλώσεις, καθυστερήσεις και οικονομικές επιβαρύνσεις και να υπάρξει ένα κλίμα εμπιστοσύνης και συνέπειας μεταξύ δημοσίου και επιχειρήσεων. 

Τέλος, διαπιστώνουμε ότι δεν υπάρχει καμία εξέλιξη ως προς το θέμα του πραγματικού συμψηφισμού του συνόλου των απαιτήσεων δημόσιου και ευρύτερα δημόσιου τομέα και επιχειρήσεων, μέσα από ένα κεντρικό σύστημα, που θα λαμβάνει υπόψη μόνο τις ληξιπρόθεσμες και όχι και τις βεβαιωμένες οφειλές επιχειρήσεων προς το δημόσιο (στο πλαίσιο περαίωσης, τμηματικής καταβολής ΦΠΑ, κ.λ.π.). Επισημαίνουμε μάλιστα ότι, σύμφωνα με τη νέα Απόφαση, προβλέπεται ότι για ποσά επιστροφής άνω των 300.000€ για τα οποία απαιτείται έγκριση για δημοσιονομικούς λόγους, η εκταμίευση θα πραγματοποιείται εντός τεσσάρων μηνών, ενώ θα μπορούσε να προβλεφθεί ότι γι’ αυτές τις περιπτώσεις, όταν υπάρχει δυνατότητα συμψηφισμού, αυτός θα γίνεται άμεσα, ενώ η προθεσμία θα ισχύει μόνο σε περίπτωση εκταμίευσης του ποσού.

Με δεδομένα τα παραπάνω καθώς και το γεγονός ότι οι επιστροφές ΦΠΑ είναι χρήματα που έχουν ήδη καταβάλλει οι εξαγωγείς, οι οποίοι ουσιαστικά τιμωρούνται για τη δραστηριότητά τους, ζητούμε να μην υπάρξει άλλη αναβλητικότητα στο θέμα των επιστροφών αλλά:

α) για τα εκκρεμή αιτήματα επιστροφής να υπάρξει συγκεκριμένη δέσμευση και χρονοδιάγραμμα επιστροφής τους στις εξαγωγικές επιχειρήσεις
β) να συμφωνηθεί με τη συνεργασία του Υπουργείου και των εξαγωγικών φορέων μια πραγματικά νέα αυτοματοποιημένη διαδικασία επιστροφής που θα δώσει οριστικά, διαχρονικά και διακομματικά λύση στο θέμα της επιστροφής.

Κάθε άλλη προσέγγιση του θέματος θα συνεχίζει να μας βρίσκει αντίθετους και τις επιχειρήσεις ομήρους σε ένα γραφειοκρατικό και αδιαφανές σύστημα που συνεχίζει να ροκανίζει τη ρευστότητα, την επιβίωση και την ανάπτυξη της εξωστρεφούς επιχειρηματικότητας. Και ας αναλάβει το Υπουργείο και η όποια κυβέρνηση τις ευθύνες της για την κόπωση της εξωστρέφειας, το κλείσιμο των υγιών επιχειρήσεων που με δυσκολία ακόμη αντέχουν να λειτουργούν και να είναι παρούσες στο διεθνή επιχειρηματικό στίβο, το νέο πλήγμα στην οικονομία, στην απασχόληση και στην κοινωνία, την επιδείνωση της ύφεσης.»